„Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie co posiadacie …”
Stanisław Jachowicz
W środę 16 października br. uczniowie klasy VI d i Vi g ze Szkoły podstawowej nr 1 im. ppłka pil. Mariana Pisarka w Radzyminie pod opieką wychowawców, wybrali się na niezwykła wycieczkę szlakiem doliny Liwca. Piękna słoneczna, jesienna pogoda wręcz zachęcała do opuszczenia szkolnych murów i wędrówki w głąb ojczystych dziejów. Pierwsze kroki skierowaliśmy do Węgrowa – miasta wielu kultur. Jego historia sięga średniowiecza. Tutaj współczesność przeplata się z wielokulturową tradycją tworzoną przez pokolenia żyjących niegdyś obok siebie Polaków, Żydów, Szkotów i Rusinów. Po pamiątkowych zdjęciach z mistrzem Twardowskim , który przysiadł na ławeczce na rynku udaliśmy się do bazyliki mniejszej pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Przy dekoracji świątyni pracował m.in. Michał Anioł Palloni, który w latach 1707-1708 wykonał 9 ogromnych, malowanych na ścianach ołtarzy iluzjonistycznych. Nasz przewodnik zabrał nas do zakrystii bazyliki , gdzie zawieszone jest słynne „Zwierciadło Twardowskiego”. Legenda i tradycja łączy lustro z osobą czarnoksiężnika Jana Twardowskiego, który wywołał za jego pomocą dla króla Zygmunta Augusta widmo Barbary Radziwiłłówny. Otoczone aurą tajemnicy lustro wzbudziło nasze zainteresowanie. Każdy wytężał wzrok chcąc ujrzeć swoją przyszłość. Następnie zostaliśmy zapoznani z historią bazyliki i jej freskami. Opowieść przewodnika przeplatana była pytaniami. Za prawidłowe odpowiedzi otrzymywaliśmy pamiątki związane z bazyliką. Warto w tym miejscu nadmienić , że stojący wcześniej w tym miejscu gotycki kościół z XVI w. został spalony przez Szwedów w 1703 r. w czasie wojny północnej i odbudowany w stylu barokowym na zlecenie ówczesnego właściciela miasta, wojewody płockiego Jana Dobrogosta Krasińskiego. Po pamiątkowej wspólnej fotografii na tle bazyliki udaliśmy się do klasztoru księży bartoszków (komunistów). Na chwilę zatrzymaliśmy się przed pomnikiem poświęconym żołnierzom Armii Krajowej pod dowództwem mjr. Zygmunta Maciejewskiego ps. Wolski , którzy w ramach akcji „Burza” 8 sierpnia 1944 roku wyzwolili miasto ratując je przed podpaleniem przez wycofujących się Niemców. Po krótkim odpoczynku zwiedziliśmy piwnice klasztorne, gdzie mieści się ekspozycja muzealna „Węgrów – miasto wielu kultur i religii” prezentująca dzieje i dorobek kulturalny społeczności zamieszkujących wielokulturowe niegdyś miasto: katolików, protestantów, Żydów i prawosławnych. Zaaranżowana w stylowych wnętrzach multimedialna ekspozycja w zajmujący sposób przedstawia barwną mozaikę kulturową dawnego Węgrowa, najważniejsze wydarzenia i wielkie postacie związane z historią miasta. Tu poznaliśmy fenomen Rzeczypospolitej Obojga Narodów, że pomimo różnych religii i dorobku kulturowego, możemy razem żyć i budować wspólne dobro. Różnice nie zawsze muszą dzielić, ale czasami mogą stać się elementem ubogacającym. Ciekawostką jest, że pod koniec XIX wieku pomieszczenia w jednym z narożników klasztoru zostały przebudowane na cerkiew prawosławną dla rosyjskich urzędników i wojskowych przebywających w Węgrowie. I tak w jednym budynku znajdował się zarówno kościół katolicki, jak i prawosławna cerkiew. Na chwilę zajrzeliśmy jeszcze do bazyliki i wyruszyliśmy na Sowią Górę punkt widokowy, z którego rozpościera się przepiękny widok na dolinę Liwca, na wielkie i nieregularne zakola rzeki a także widoczne z tego miejsca wiatraki. Naładowani słoneczną energią i przepięknym krajobrazem ruszyliśmy do zamku zbrojowni Liw. Po przybyciu zostaliśmy podzieleni na grupy. Jedna klasa zwiedzała zamek, druga uczestniczyła w lekcji muzealnej - Starożytny wehikuł czasu- historia pisma. Wędrując wśród muzealnych eksponatów z zainteresowaniem słuchaliśmy opowieści przewodnika o warowni, która powstała na pograniczu Mazowsza i Litwy. Na makietach mogliśmy zobaczyć kolejne etapy powstawania zamku od drewnianego grodu, przez warowny zamek zburzony przez Szwedów , aż po przy zachowanej baszcie dwór starościński. Z wypiekami na twarzy wsłuchiwaliśmy się w barwną opowieść o ostatniej władczyni Mazowsza księżnej Annie, ukrytych skarbach królowej Bonny Sforzy i słynnej Żółtej Damie. Poznaliśmy niesamowitą historię ocalenia bezcennego zabytku przez polskiego archeologa Otto Warpechowskiego, który w czasie II wojny światowe przekonał niemieckiego okupanta, że zamek jest pozostałością krzyżackiego zamku. Takiej pozostałości swojego dziedzictwa Niemcy nie zdecydowali się zlikwidować. Niesamowite wrażenie na nas zrobiła kolekcja broni białej. Tu wcielaliśmy się w rolę rycerza , czy też muszkietera. Podczas warsztatów poznaliśmy historię pisma i sami mogliśmy się wczuć w rolę mnicha przepisującego średniowieczne księgi. Do szkoły wracaliśmy nieco zmęczeni , ale pełni wiedzy i niezapomnianych wrażeń. Był to naprawdę udany dzień . Niedługo znów wyruszymy w kolejną podróż szlakiem Wielkiego Gościńca Litewskiego…
Klasa VI d i VI g z wychowawcami